Śladami historii...

Kościół pw. Ducha Świętego


Stosunkowo liczna rzesza protestantów pojawiła się w Gostyniu po roku 1887, kiedy to miasto stało się siedzibą władz powiatowych. Pojawiła się więc potrzeba wzniesienia dla nich świątyni. Budowę zboru protestanckiego pw. Chrystusa i św. Małgorzaty rozpoczęto w 1905 roku. Zlokalizowano ją przy ówczesnej ulicy Krobskiej (później 3 Maja, Marchlewskiego, Wrocławska). Po niecałym roku prace budowlane przerwano ze względu na brak środków finansowych. Wznowiono je wiosną 1907 roku, by zakończyć dwa lata później.

Powstał jednonawowy, neorenesansowy, jednonawowy kościół z wieżą oktagonalną o wysokości około 40 m, z hełmem o konstrukcji drewnianej, pokrytym blachą miedzianą. W jego wnętrzu zainstalowano dwa kolorowe witraże wykonane w Bodzewku w 1909 roku w firmie „Mattrus”. Ich fundatorami byli: Landrat dr Richard Lucke i Gertuda, jego małżonka. W budynku – nad całością nawy – przy murach zewnętrznych, zbudowano obszerny balkon, umożliwiający pomieszczenie wszystkich uczestników nabożeństwa. Po prawej stronie, u progu absydy wychodzącej w kierunku zachodnim (dokładnie przeciwnie niż w tradycji katolickiej), zainstalowano podwyższoną ambonę.

W 1919 roku, kiedy w wyniku zwycięskiego powstania wielkopolskiego zmienił się radykalnie status mniejszości niemieckiej na terenach odradzającej się z niewoli Polski, w pierwszych latach niepodległości większość Niemców opuściła Gostyń. Mimo to zbór pozostał pod zarządem luterańskim. Taki stan rzeczy utrzymywał się przez całe dwudziestolecie międzywojenne.

W czasie II wojny światowej ponownie zwiększyła się liczba wyznawców ewangelickich.

W 1945 roku świątynię przejęli katolicy. Została kościołem pomocniczym parafii farnej. Status kościoła parafialnego otrzymała w 1973 roku. Jako jej terytorium ustalono południowo-zachodnią część miasta wraz z trzema wioskami: Czachorowem (gdzie istniejącą kostnicę przebudowano i zamieniono na kaplicę filialną pw. św. Wawrzyńca), Czajkowem i Brzeziem.

22 czerwca 2014 roku abp Stanisław Gądecki, Metropolita Poznański dokonał aktu konsekracji kościoła. Patronami świątyni są Duch Święty i Najświętsze Sercu Pana Jezusa. W 1966 roku ówczesny proboszcz kościoła farnego w Gostyniu ks. Leon Misiołek przekazał do tej świątyni dzwon. Znajdują się inskrypcje:
„FELCZYNSKI CANTIFUSOR PREMYSLIENSIS A.D. 1808-1965” (tłum.: Felczyński, ludwisarz przemyski, Roku Pańskiego 1808-1965) „ULANY ZA ORDYNARIUSZA J. E. KS. ARCYBISKUPA METROPOLITY DR. ANTONIEGO BARANIAKA GOSTYŃ R.P. 1966” „DA MIHI ANIMAS CETERA TOLLE” (tłum. [zawołanie z herbu Arcybiskupa]: Daj mi duszę, resztę zabierz) „IMIĘ MOJE ANTONI” „ME FECIT JOANNIS” (tłum.: Uczynił mnie Jan). Obecnie dzwon sterowany jest automatycznie.

Świątynia posiada zegar wahadłowy z obciążeniem zamocowanym na linach stalowych z oddzieloną nastawnią o numerze seryjnym 1896, wykonany w 1908 roku w pracowni C. Weissa z Głogowa. Na jednej z desek drewnianej obudowy nastawni widnieje napis: „III Gostign”, co może oznaczać, że deski te pamiętają dawne czasy i nie były jeszcze nigdy zmieniane. Zegar ten, za pomocą drutu z zębatkami, rozprowadza wskazanie odmierzanego czasu na dwie tarcze. Kościół wyposażony jest w 17-głosowe organy z 1908 roku, o barokowym brzmieniu, z jednym miechem głównym i trakturą pneumatyczną. Instrument zbudowała firma P. B. Voelkner z Bydgoszczy.

it.gostyn.pl